Euroregion Silesia powstał 20 września 1998 r . Stronę polską tworzy Stowarzyszenie Gmin Dorzecza Górne j Odry, natomiast czeską Stowarzyszenie Współpracy Czesko - Polskiej Śląska Opawskiego. Strona polska to 19 gmin należących do powiatów: raciborskiego, rybnickiego, wodzisławskiego w województwie śląskim oraz powiatu głubczyckiego w województwie opolskim. Członkiem wspierającym jest Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej Andrzej Markowiak. W skład czeskiej strony euroregionu wchodzi 58 gmin członkowskich i 3 członków wspierających: Uniwersytet Śląski w Opawie , Powiatowa Izba Gospodarcza w Opawie oraz Macierz Śląska w Opawie. Sekretariat Euroregionu Silesia tworzą dwa biura - w Raciborzu i Opawie.

Polska część Euroregionu leży w dorzeczu górnej Odry i obejmuje Kotlinę Raciborską, część Płaskowyżu Głubczyckiego i Kotliny Ostrawskiej, natomiast czeska część leży w dorzeczu Opawy i Morawicy.

Osią Euroregionu Silesia, wokół której rozwijała się współpraca transgraniczna, są miasta Racibórz i Opawa. Na przestrzeni wieków istniały wzajemne kontakty mieszkańców ziemi raciborskiej i opawskiej o różnym charakterze a pierwsza wzmianka o tym regionie pochodzi z IX - go wieku. W latach 1327 - 1526 miasta Racibórz i Opawa leżały w granicach Królestwa Czeskiego a następne dwa wieki znajdowały się pod panowaniem Habsburgów. Od 1742 roku Racibórz należał do Prus. Od tego czasu oba miasta dzieliła granica państwowa. Do 1918 roku była to granica między Austrią a Prusami , do 1939 - między III Rzeszą Niemiecką a Czechosłowacją a od 1945 roku między Czechosłowacją a Polską. Od 1993 roku jest to granica między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Czeską. Od roku 1990 , po powołaniu w obu krajach samorządu terytorialnego nastąpiło ożywienie wzajemnych kontaktów po obu stronach granicy. W roku 1995 rozpoczęto przygotowania do utworzenia euroregionu. Po wspólnej polsko - czesko - niemieckiej konferencji naukowej "Region Opawa - Racibórz. Historia i perspektywy w Unii Europejskiej", która odbyła się w dniach 12 - 13 września 1996 roku Zarządy Miast Raciborza i Opawy zatwierdziły projekt utworzenia Rady Euroregionu Opawsko - Raciborskiego opracowany przez polsko - czeską Radę Liderów Lokalnych. W ślad za tym wydarzeniem prezydenci obu miast oraz burmistrzowie Głubczyc i Krnowa podpisali deklarację, w której wyrazili wolę utworzenia Euroregionu. Po stronie polskiej powstało Stowarzyszenie Gmin Dorzecza Górnej Odry a po stronie czeskiej Regionalne Stowarzyszenie Współpracy Czesko - Polskiej Śląska Opawskiego a uchwały władz tych organizacji były podstawą do zawarcia umowy powołującej do życia Euroregion Silesia.

Euroregion jest dobrowolnym związkiem Stowarzyszenia Gmin Dorzecza Górnej Odry w Rzeczpospolitej Polskiej oraz Regionalnego Stowarzyszenia Współpracy Czesko - Polskiej Śląska Opawskiego w Republice Czeskiej. Wszystkie jego organy działają zgodnie z ustawodawstwem Rzeczypospolitej Polskiej i Republiki Czeskiej, opierając się na europejskich aktach prawnych odnoszących się do współpracy transgranicznej.
Są to:

• Europejska konwencja ramowa o współpracy    transgranicznej między wspólnotami i władzami     terytorialnymi( Konwencja Madrycka)
• Europejska Karta Regionów Granicznych i     Transgranicznych
• Europejska Karta Samorządu Terytorialnego
• Europejska Karta Samorządu Regionalnego

Organami Euroregionu są:

• Rada Euroregionu 
• Prezydium Euroregionu 
• Komisja Rewizyjna
• Grupy Robocze

Zgodnie ze statutem celem współpracy w Euroregionie Silesia jest podejmowanie wspólnych działań dla równomiernego i zrównoważonego rozwoju regionu oraz zbliżenia jego mieszkańców i instytucji po obu stronach granicy poprzez:

• podnoszenie poziomu życia obywateli mieszkających w Euroregionie, poprzez wspólne wspieranie inwestycji i programów gospodarczych, szkolenia zawodowe i programy zmierzające do likwidacji bezrobocia,
• popieranie idei jedności europejskiej
• współpracę i wymianę grup społecznych, naukowych, zawodowych, kulturalnych, środowisk młodzieżowych, w celu wzajemnego poznania społeczności zamieszkujących regiony graniczne
• utrzymanie oraz poprawienie stanu środowiska naturalnego, poprawę gospodarki rolnej i leśnej,
• wzajemną pomoc na wypadek katastrof i klęsk żywiołowych,
• rozwój współpracy gospodarczej,
• rozwój skoordynowanego transgranicznego planowania przestrzennego,
• budowę oraz dostosowanie infrastruktury dla potrzeb ruchu granicznego i regionalnego,
• budowę kompleksowego systemu informacji w celu wymiany danych w Euroregionie,
• działalność wydawniczą

W ramach celów statutowych edukacja europejska i regionalna ma charakter priorytetowy. Potrzeba koordynacji działań edukacyjnych po obu stronach granicy przyczyniła się do opracowania podręcznika do edukacji regionalnej. Podręcznik ten nosi tytuł "Wspólne raciborsko - opawskie dziedzictwo" a jego autorami są pedagodzy z Raciborza i Opawy.

Współpraca transgraniczna realizowana w Euroregionie Silesia objęta jest wsparciem Funduszu Małych Projektów w ramach programu PHARE CBC. Środki z tego funduszu przeznaczone są na projekty o charakterze społecznym, wspierające powstawanie i utrwalanie transgranicznych więzi międzyludzkich. Zarządzanie Funduszem Małych Projektów zostało powierzone euroregionom, stąd Sekretariat ma możliwość uzyskać cenne doświadczenia w zarządzaniu środkami pomocowymi Unii Europejskiej. W latach 2000 - 2002 zrealizowanych zostało 27 projektów, dotyczących głównie współpracy pomiędzy szkołami, działalności wydawniczej, promocji, przybliżających dziedzictwo kulturowe społeczności po obu stronach granicy. Ciekawym przykładem realizacji celów statutowych jest projekt ujednolicenia działań przeciwpożarowych ochotniczych straży pożarnych pogranicza polsko - czeskiego.

Po drugiej wojnie światowej granice krajów jednoczącej się Europy Zachodniej stopniowo przestawały być barierą i pełnią dziś funkcję katalizatora procesów integracyjnych. Od początku lat 90-tych minionego stulecia podobnym przeobrażeniom ulega pogranicze polsko - czeskie. Obecnie całą długość strefy przygranicznej tych państw pokrywają euroregiony. Społeczności lokalne tych obszarów i ich liderzy szybko i trafnie odczytały szanse jakie wynikają z ich wzajemnego położenia oraz międzynarodowego sąsiedztwa i wykorzystując skutecznie doświadczenia innych krajów europejskich a także pomoc Unii Europejskiej pozytywnie kreują rozwój tych obszarów, swoich "małych ojczyzn".