Skorzystaj z naszej wyszukiwarki:
Fundusz spójności

OGÓLNE ZAŁOŻENIA FUNDUSZU SPÓJNOŚCI.

Fundusz Spójności, inaczej nazywany Funduszem Kohezji lub Europejskim Funduszem Kohezji, to czasowe wsparcie finansowe dla krajów Unii Europejskiej, których Produkt Narodowy Brutto (PNB) na mieszkańca nie przekracza 90 % średniej PNB dla wszystkich państw członkowskich.
Fundusz Spójności nie należy do funduszy strukturalnych, ale jest instrumentem polityki strukturalnej Unii Europejskiej.
Fundusz Spójności różni się od funduszy strukturalnych:

  • krajowym, a nie regionalnym zasięgiem pomocy,
  • podejmowaniem finalnej decyzji o przyznaniu środków na dofinansowanie przez Komisję Europejską, a nie indywidualnie przez państwo członkowskie

Środki z Funduszu Spójności kierowane są najpierw do państw członkowskich, a następnie przekazywane na realizację projektów do poszczególnych regionów potrzebujących wsparcia. Korzystanie ze środków Funduszu Spójności w Polsce oparte jest na Strategii wykorzystania Funduszu Spójności na lata 2004-2006 utworzonej na podstawie Narodowego Planu Rozwoju 2004 - 2006.
Wykorzystanie środków z Funduszu Spójności wymaga przestrzegania podstawowych zasad:

  • Zasady subsydiarności (pomoc z funduszu udzielana jest państwom członkowskim wtedy, gdy cele zamierzonego działania nie mogą zostać zrealizowane w sposób wystarczający przez państwa członkowskie),
  • Zasada koncentracji (polega na koncentracji środków z funduszu na kilku priorytetowych celach w regionach / sektorach problematycznych, tak, aby środki finansowe nie uległy rozproszeniu),
  • Zasada dodatkowości (oznacza, że środki z funduszu udzielane są w formie dofinansowania i muszą zostać uzupełnione o wkład krajowy, tzw. wkład własny).

Zgodnie z obowiązującymi w zakresie polityki strukturalnej zasadami współfinansowania, pomoc z Funduszu Spójności na określony projekt będzie wynosić maksymalnie do 85% kosztów kwalifikowanych.
Pozostałe co najmniej 15 % musi zostać zapewnione przez beneficjenta. Środki te mogą pochodzić np. z:

  • budżetu gminy,
  • środków własnych przedsiębiorstw komunalnych (w Unii spółek kapitałowych);
  • środków NFOŚIGW (dotacji, kredytów);
  • budżetu państwa;
  • innego niezależnego źródła (np. z Europejskiego Banku Inwestycyjnego, Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju).

Jednym z warunków uzyskania dofinansowania jest wprowadzenie w życie zasady "zanieczyszczający płaci". Jest to jedna z podstawowych zasad polityki środowiskowej Unii Europejskiej i stanowi podstawę finansowania inwestycji w dziedzinie ochrony środowiska również w Polsce. Zasada ta oznacza, że sprawcy szkód w środowisku - w tym wypadku użytkownicy podłączeni do sieci kanalizacyjnej - powinni ponosić koszty zapobiegania tym szkodom lub naprawiania ich skutków. Przedsiębiorstwa komunalne, których działalność wpływa na środowisko powinny pokrywać koszty inwestycji ochronnych i modernizacyjnych z opłat za sprzedaż usług odbiorcom. System taryf powinien więc uwzględniać wszystkie koszty działalności, w tym:

  • koszty operacyjne,
  • koszty zmniejszania zanieczyszczeń,
  • oraz pełną amortyzację przeznaczoną na inwestycje odtworzeniowe.

Głównym celem strategii środowiskowej Funduszu Spójności jest wsparcie dla realizacji zadań inwestycyjnych władz publicznych w zakresie ochrony środowiska, wynikających z wdrażania prawa Unii Europejskiej.

Priorytety jakie będą realizowane przy wsparciu z Funduszu Spójności w ochronie środowiska są następujące:

  • poprawa jakości wód powierzchniowych (obejmuje budowę i rozbudowę sieci kanalizacji, budowę i/lub modernizacje oczyszczalni), 
  • polepszenie jakości i dystrybucji wody przeznaczonej do spożycia, 
  • poprawa jakości powietrza, 
  • racjonalizacja gospodarki odpadami, 
  • ochrona powierzchni ziemi, 
  • zapewnienie bezpieczeństwa przeciwpowodziowego.

Odbiorcami pomocy tj. beneficjentami końcowymi Funduszu Spójności mogą być podmioty publiczne, czyli samorządy terytorialne (gminy, związki gmin) i przedsiębiorstwa komunalne (spółki kapitałowe).

Instytucje wdrażające i zarządzające Funduszem Spójności w Polsce: